Panel 4. Technologia, psychoanaliza, postokolonializm

czwartek 6 czerwca 2019, 14:30-15:30

Co teoria queer wnosi do badań nad algorytmami i technologią? – mgr Kuba Piwowar (Uniwersytet SWPS)

Współczesne społeczeństwa oraz kultura stanęły w obliczu silnej zależności od procesów algorytmizacji, a także procesów zbierania i przetwarzania danych oraz szeroko rozumianych technologii cyfrowych. Postęp technologiczny obejmuje swoim zasięgiem nie tylko te aspekty kultury i społeczeństw, które sterowane są algorytmicznie, ale także stawia nowe pytania, problemy badawcze i snuje hipotezy, doceniając nieuniknione uwikłanie technologii w procesy społeczne, nierzadko jednak stosując ograniczające kategorie pojęciowe do opisu badanej rzeczywistości. Postęp rodzi potrzebę szukania nowych źródeł danych, którymi oplatana jest opowieść o współczesnym człowieku, jednak przy użyciu starych kategorii pojęciowych. Wychodząc z założenia, że technologia nie jest i nie może być neutralna, a danych nie należy traktować jako “surowych” śladów, analizuję, w jaki sposób badana jest w ostatnich latach technologia oraz jej uwikłanie w wykluczenie ze względu na płeć, seksualność oraz rasę.

W kontekście rozwoju teorii queer oraz badań nad płcią i seksualnością, a także postkolonialnych studiów nad danymi, przyglądam się badaniom dotyczącym oraz wykorzystującym zagadnienie płci i seksualności w kontekście rozwoju kultury algorytmicznej, sztucznej inteligencji oraz danetyzacji. Z perspektywy technofeministycznej wpisuję współczesne paradygmaty kierujące postępem technologicznym w historię wykluczeń ze względu na płeć. Z punktu widzenia teorii queer służy przyglądam się, w jaki sposób – poprzez założenia o binarności płci i seksualności – badania algorytmów oraz technologii, w które są one implementowane, ograniczają z jednej strony przedmiot badań, a z drugiej, odmawiają podmiotowości osobom niebinarnym. W końcu, dokonuję analizy dyskursu wokół rasizmu implementowanego w technologię na podstawie dyskusji dotyczącej wprowadzenia filtru rasowego w aplikacjach randkowych.

Queering the Stream of Consciousness: Marginalized Genders and Desires in Modernist Poetry – Magdalena Kos (UW)

Although the theory of stream of consciousness was first conceptualized by American pragmatist philosopher William James and pioneered in literature by his brother Henry James, it is now commonly associated with the modernist literature (poetry and prose) and writers such as Virginia Woolf, James Joyce and William Faulkner. As a literary device, stream of consciousness attempts to portray the inner monologue of a person, the “chaos of the inner life, and the raw, unfinished quality of our thoughts and impressions, as well as the sheer speed with which they meld into one another” (Fernihough, 2007). Another important phenomenon of modernism is the advent of queer writers (e.g. Radclyffe Hall or Djuna Barnes) and exploration of non-normative themes. Today, works such as “The Well of Loneliness” and “Nightwood” are seen as avant-garde of lesbian or transgender literature.
My paper is rooted in this phenomenon of queer modernism. Specifically, I’m interested in the usage of stream of consciousness in modernist poetry of two writers: Helen Doolitle (H.D) and T.S. Eliot. While H.D.’s bisexuality is a stated and accepted fact, the question of Eliot’s sexuality remains a controversy. However, the presupposition that Eliot was indeed gay or bisexual allows us to interpret common themes in his poetry, such as social isolation, uncertainty and indecisiveness, and (in)fertility in a new way. Similarly, H.D.’s poems often include imagery of tactility and sensibility in relation to her homosexual encounters. In my paper I would like to focus on H.D. and Eliot’s poems written solely in the stream of consciousness technique. I will try to answer the questions: is stream of consciousness “gendered” (i.e. does it differ when employed by a female and male writer) and how can it be used to express non-normative themes, not just homosexual desire, but also the frustration that comes with living in heteronormative society as a queer person.

Shift in Discourse: A Postcolonial African Approach to Queerness – Noah Oladele (University of Cape Town)

Before the 21st century, queerness was considered mysterious like stories of partners who got stuck while having extramarital sex and men who suddenly died after having sex with married women. The latter is very common among the Yoruba. Any husband who suspects his wife of promiscuity could place (magun) a charm on her that kills any man she subsequently has sex with. Like these stories, queerness was discussed with the same mien and was considered a taboo against the culture of the people or unnatural, by religious moral standard, but only within the casuistry of these taxonomies.
Because of the history of slavery and colonialism, most African societies are suspicious of the legalization of homosexuality in the West and the subsequent awareness by the international community in Africa as a neocolonial demonstration intended to dictate the internal affairs of their countries.
African writers, through their works, are changing the monolithic narrative on queerness. Given the interplay of power and sexuality in the contemporary discourse of queerness in Africa, the study derives its theoretical insight from Judith Butler’s The Bodies that Matter. With focus on Tendai Huchu’s The Hairdresser of Harare and Chike Frankie Edozie’s Lives of Great Men: Living and Loving as an African Gay Man, this paper argues that homosexuality was practiced in Africa prior to the advent of the Europeans but only as cultural practices which included rite of passage, ritual, preservation of lineage, among others and not for sexual gratification or as a sexual orientation to be identified with.
Keywords: queerness, colonialism, postcolonial, neocolonial