Panel 5. Narracje, słowa, historia

czwartek 6 czerwca 2019, 15:40-16:40

Świadectwa. Historia mówiona społeczności LGBT+ – prezentacja projektu – mgr Adriana Kapała (Lambda Warszawa)

W 2016 roku Stowarzyszenie Lambda Warszawa (SLW) przy współpracy z Domem Spotkań z Historią (DSH) rozpoczęło realizację projektu „Historia mówiona społeczności LGBT+ w Polsce”. Projekt był prowadzony w nurcie historii mówionej (oral history) i opierał się na pozyskiwaniu wywiadów narracyjno-biograficznych od świadków_kiń historii.

Wystąpienie będzie próbą podsumowania ostatnich dwóch lat realizacji projektu w ciągu których udało się pozyskać blisko 20 wywiadów (prace były prowadzone bez wsparcia projektowego i finansowego, jedynie przy udziale osób wolonatriackich).

W przypadku historii mówionej – realizowanej głównie przez dwie grupy: badaczy_ki i organizacje pozarządowe należy mówić o częstej „nadprodukcji” źródeł mówionych. Prowadzi do tego przekonanie o nagrywaniu, jako czynności będącej punktem centralnym tej metody. Zupełnie inna sytuacja rysuje się w przypadku nagrywaniu osób LGBT+ – do tej pory takie projekty skupione na tej grupie nie były prowadzone. Jest więc to jedno z istotnych i jednocześnie niewykorzystywanych do tej pory źródeł do badania szeroko rozumianej queerowej historii. Warte podkreślenia jest również utrwalenie i zachowanie świadectw osób, które do tej pory nie miały możliwości opowiedzenia swojej historii, a których pamięć sięga często okresu powojennego oraz okresu PRL.

W wystąpieniu zostaną zaprezentowane możliwe do eksploatacji pola badawcze zarówno dla histryków_czek, jak również dla socjologów_żek, psychologów_żek oraz osób zajmujących się aktywizmem.

„Fantazje o kobiecości” i „queerowanie dragu” – ciało w narracjach i występach polskich drag queens – Natalia Toporowska (UW)

W swoim wystąpieniu prezentuję wybrane sposoby aranżowania ciała przez polskie drag queens, posługiwania się nim w trakcie występu, a także mówienia o nim i postrzegania go zarówno przez publiczność, jak i samych performerów. Dotyczy to więc nie tylko performatywnej, lecz także dyskursywnej obecności ciała w praktyce drag. W kilku różnych ujęciach ciało staje się nie tylko płótnem, na którym odmalowuje się portret kobiety, czy narzędziem tworzenia iluzji, lecz także polem, na którym dochodzi do zamierzonego przez performera napięcia między schematami i stylami somatycznymi typowymi dla konkretnych ról społecznych i genderowych. Dla polskich drag queens to ciało jest narzędziem subwersywnej praktyki polegającej na zderzaniu ze sobą kodów dwóch płci w ten sposób, by przepisać na nowo utarte znaczenia i wzbudzić w widzach niepokój, wywołany postawieniem pytania o postrzeganie płci.
Do przeprowadzenia analizy wykorzystuję materiały zebrane podczas badań etnograficznych prowadzonych przeze mnie od lipca 2017 roku do stycznia 2019 roku – tj. wywiady pogłębione przeprowadzone w grupie 17 polskich drag queens oraz obserwacje dokonywane podczas występów i wydarzeń pobocznych. Odwołuję się przy tym do kategorii performatywności płci Judith Butler, a także pojęcia stylów somatycznych u Richarda Shustermana i praktyki subwersywnej w ujęciu Jacka Kochanowskiego.

The Fear of Effeminacy in American Gay Literature of the 1970s – mgr Ewa Ścibior (UW)

The Stonewall riots had an unquestionable effect on the development of the gay rights movement, leading to the emergence of such organizations as the Gay Liberation Front, starting the tradition of annual gay pride marches and greatly increasing the visibility of gay people in the American society. Interestingly, while the situation of gay people in America generally improved after the Stonewall riots and with the advent of the gay liberation movement, it did not seem to be the fact for transgender and crossdressing individuals, who were believed to give a bad name to the community and were often blamed for being an obstacle on the way of gay people to being accepted by the heterosexual majority. As a result, there could be observed an interesting turn toward hypermasculinity as the leading aesthetics among gay men and this tension between hypermasculinity and effeminacy seems to be a central defining characteristic of gay life in the 1970s. In my paper I intend to present an analysis of selected literary works from the decade — John Rechy’s The Sexual Outlaw (1977), Andrew Holleran’s Dancer from the Dance (1978) and Edward Swift’s Splendora (1978) — and point to the ways in which this tension influences the portrayals of crossdressing characters and what those portrayals tell the contemporary reader about the gender politics within the gay liberation movement of the 1970s.